မောင်စည်ပင် (နေပြည်တော်)

 

၂၁ ရာစုသည် လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲတိုးတက်နေသော မြို့ပြဖြစ်ထွန်းမှုခေတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ကျော် (၅၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်) သည် မြို့ပြဒေသများတွင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး ၂၀၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ယင်းပမာဏသည် ၆၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။ 

 

မြို့ပြများသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ အဓိကအင်ဂျင်စက်များဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး (Global GDP) ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ရှာဖွေပေးလျက်ရှိသည်။ သို့သော်တစ်ဖက်တွင်လည်း ဤလျင်မြန်သော တိုးတက်မှုများက သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် ကြီးမားသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေလျက်ရှိပါသည်။

 

စနစ်ကျသော စီမံခန့်ခွဲမှုမရှိဘဲ မြို့ပြများ တိုးချဲ့လာခြင်းသည် သဘာဝသယံဇာတများ ကုန်ခန်းခြင်း၊ သစ်တောပြုန်းတီးခြင်း၊ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ များဆုံးရှုံးခြင်းနှင့် လေထု၊ ရေထု၊ မြေထု ညစ်ညမ်းမှုများကို ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှုသည် ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဘာသာရပ်တစ်ခုနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။ မြို့ပြစီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးမူဝါဒများနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ ပေါင်းစပ်နိုင်လျှင် ရေရှည်တည်တံ့သော မြို့ပြလူမှုအဖွဲ့အစည်းကို တည်ဆောက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

 

မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းမှု၏ ဆက်စပ်မှု 

 

မြို့ပြဧရိယာများသည် ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်၏ နှစ်ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာရှိသော်လည်း ကမ္ဘာ့စွမ်းအင် သုံးစွဲမှု၏ ၆၀ မှ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိပြီး မှန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု၏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို တာဝန်ရှိပါသည်။ ဤကိန်းဂဏန်းများက မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှုသည် ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် ဂေဟစနစ်အပေါ် မည်မျှအထိသက်ရောက်မှုရှိကြောင်း သက်သေပြနေပါသည်။ စနစ်မကျသော မြို့ပြချဲ့ထွင်မှုသည် အနီးအနားရှိ စိုက်ပျိုးမြေများနှင့် သစ်တောဂေဟစနစ်များကို ပျက်စီးစေပြီး မြို့ပြအပူလှိုင်းဒဏ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ကွန်ကရစ်နှင့် ကတ္တရာလမ်းများပြည့်နှက်နေသော မြို့ပြများသည် ကျေးလက်ဒေသများထက် အပူချိန် ၁ ဒီဂရီ မှ ၃ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ်စ်အထိ ပိုမိုမြင့်မားတတ်ပါသည်။ ထို့ပြင် မြေဆီလွှာထဲသို့ ရေစိမ့်ဝင်နိုင်စွမ်းမရှိတော့ခြင်းကြောင့် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပါက လျင်မြန်စွာ ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားစေပါသည်။

 

အပြန်အလှန်အားဖြင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းသည် မြို့ပြနေလူထု၏ ကျန်းမာရေးနှင့် စီးပွားရေးကို တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိပါသည်။ လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများ တိုးပွားလာခြင်း၊ သန့်ရှင်းသောသောက်သုံးရေ ရှားပါးလာခြင်းတို့သည် မြို့ပြ၏ ကုန်ထုတ်စွမ်းအားကို ကျဆင်းစေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းမှုသည် မြို့ပြစီမံကိန်း၏ နောက်ဆက်တွဲအလုပ်မဟုတ်ဘဲ မြို့ပြစီမံကိန်း၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

 

ရေရှည်တည်တံ့သော မြို့ပြစီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်း၏ အဓိကအခြေခံမူများ 

 

ရေရှည်တည်တံ့သော မြို့ပြစီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်မြောက်ရန်အတွက် အောက်ပါအခြေခံမူများကို လိုက်နာကျင့်သုံးရန် လိုအပ်သည်-

 

(က) အသုံးပြုမှုစုံလင်သော မြေအသုံးချမှု။ လူနေအိမ်များ၊ ရုံးခန်းများ၊ ဈေးဝယ်စင်တာများနှင့် အပန်းဖြေနေရာများကို သီးခြားခွဲထုတ်မထားဘဲ တစ်နေရာတည်းတွင် စုစည်းတည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ယင်းကြောင့် ပြည်သူများအနေဖြင့် အလုပ်ကိစ္စနှင့် နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်များအတွက် ဝေးကွာစွာသွားလာရမည့် အကွာအဝေးကိုလျှော့ချနိုင်ပြီး ပုဂ္ဂလိကမော်တော်ယာဉ်သုံးစွဲမှုကို နည်းပါးစေကာ ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှုကို ကျဆင်းစေပါသည်။

 

(ခ) အစိမ်းရောင် အခြေခံအဆောက်အအုံ။ မြို့ပြအတွင်း ပန်းခြံများ၊ စိမ်းလန်းသော လမ်းမများ၊ ရေဝေရေလဲနေရာများနှင့် အဆောက်အအုံများ၏ နံရံ/ အမိုးပေါ်တွင် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ ထည့်သွင်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် မြို့ပြအပူချိန်ကို လျှော့ချပေးရုံသာမက မိုးရေကို သဘာဝအတိုင်း ထိန်းညှိပေးပြီး ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများအတွက် ခိုလှုံရာဖြစ်စေသည်။

 

(ဂ) ရေရှည်တည်တံ့သော လူထုသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး။ အများပြည်သူသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ် (ဥပမာ - ရထား၊ ဘတ်စ်ကားအမြန်လိုင်းများ) ကို အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် ဖန်တီးပေးခြင်းနှင့်အတူ စက်ဘီးစီးလမ်းများနှင့် လမ်းလျှောက်လမ်းများကို ဘေးကင်းလုံခြုံအောင် တည်ဆောက်ပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ယင်းကို Transit-Oriented Development (TOD) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး မော်တော်ယာဉ်ညစ်ညမ်းမှုကို လျှော့ချရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်ပါသည်။ လည်ပတ်မှုစီးပွားရေးနှင့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းစီမံခန့်ခွဲမှုသည် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို မြေဖို့ခြင်း သို့မဟုတ် မီးရှို့ခြင်းထက် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်းနှင့် အမှိုက်မှစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့ကို ကျင့်သုံးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် ရေဆိုးများကို ပြန်လည်သန့်စင်သုံးစွဲသည့် စနစ်များနှင့် မိုးရေစုဆောင်းသည့် စနစ်များကို မြို့ပြအဆင့်တွင် ကျင့်သုံးရမည်ဖြစ်ပါသည်။

 

ရင်ဆိုင်နေရသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မြို့ပြနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ 

 

ယနေ့ခေတ် မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲသူများသည် အောက်ပါစိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်-

 

(က) ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ကမ်းရိုးတန်းမြို့ကြီးများ (ဥပမာ - ဘန်ကောက်၊ ဂျကာတာ) သည် ရေနစ်မြုပ်မည့် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရပါသည်။ 

 

(ခ) လျင်မြန်စွာ လူဦးရေတိုးပွားလာခြင်းနှင့် ကျူးကျော်ရပ်ကွက်များ။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ကျေးလက်မှမြို့ပြသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သူ အလွန်များပြားခြင်းကြောင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ မလုံလောက်ဘဲ ကျန်းမာရေးနှင့်မညီညွတ်သော ကျူးကျော်ရပ်ကွက်များ တိုးပွားလာကာ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုကို အားနည်းစေပါသည်။

 

(ဂ) လေထုနှင့် ရေထုညစ်ညမ်းမှု။ မော်တော်ယာဉ်များနှင့် စက်ရုံများမှထွက်ရှိသော PM2.5 အမှုန်အမွှားများသည် မြို့ပြနေပြည်သူ သန်းပေါင်းများစွာ၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိပြီး မသန့်စင်သော မြို့ပြရေဆိုးများကြောင့် မြစ်ချောင်းများ ပျက်စီးလျက်ရှိပါသည်။

 

စင်ကာပူနိုင်ငံသည် မြေနေရာ အလွန်ကျဉ်းမြောင်းပြီး သဘာဝသယံဇာတလုံးဝမရှိသော ကျွန်းနိုင်ငံငယ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ လူဦးရေထူထပ်မှု မြင့်မားခြင်းကြောင့် မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအကြား ဟန်ချက်ညီရန် ကြီးမားစွာစိန်ခေါ်မှုရှိခဲ့ပါသည်။ စင်ကာပူသည် ၁၉၆၀ ပြည့် လွန်နှစ်များကတည်းက “စိမ်းလန်းစိုပြည်သောမြို့တော်” မူဝါဒကို တင်းကျပ်စွာကျင့်သုံးခဲ့ပါသည်။ 

 

High Rise အဆောက်အအုံများဆောက်လုပ်ရာတွင် ဒေါင်လိုက်သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်း (Vertical Greenery) နှင့် အမိုးပေါ်ဥယျာဉ်များကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းရန် ဥပဒေအရသတ်မှတ်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ရေဖူလုံမှုအတွက် မိုးရေစုဆောင်းခြင်း ကွန်ရက်များကို မြို့ပြအနှံ့တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရေဆိုးများကို အဆင့်မြင့်နည်းပညာဖြင့် သောက်သုံးရေအဆင့်အထိ သန့်စင်ပေးသည့် NEWater စနစ်ကို တီထွင်အောင်မြင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် စင်ကာပူသည် ယနေ့တွင် ကမ္ဘာ့အစိမ်းလန်းဆုံးနှင့် နေချင့်စဖွယ်အကောင်းဆုံး မက်ဂါစီးတီးတစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။ ၎င်းသည် ပြတ်သားသော နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု၊ တင်းကျပ်သောမူဝါဒနှင့် နည်းပညာပေါင်းစပ်မှုသည် မြေနေရာကျဉ်းမြောင်းမှုကို ကျော်လွှားနိုင်ကြောင်း ပြသနေပါသည်။

 

၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဘရာဇီးနိုင်ငံ ကူရီတီဘာမြို့သည် လျင်မြန်စွာ လူဦးရေတိုးပွားလာပြီး ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု၊ အမှိုက်သရိုက်ပြဿနာနှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါသည်။ မြေအောက်ရထားတည်ဆောက်ရန် ဘတ်ဂျက်မလုံလောက်သော အခြေအနေရှိခဲ့သည်။ မြို့တော်ဝန် ဂျေမီလာနာ (Jaime Lerner) သည် ကုန်ကျစရိတ် ကြီးမားသော မက်ထရိုရထားများအစား Bus Rapid Transit (BRT) ဟုခေါ်သော ဘတ်စ်ကားအမြန်လိုင်းစနစ်ကို ကမ္ဘာတွင် ပထမဆုံး စတင်တီထွင်ခဲ့ပါသည်။ 

 

သီးသန့်ဘတ်စ်ကားလမ်းများနှင့် မြန်ဆန်စွာ အတက်၊ အဆင်းပြုနိုင်သော ကုန်းပတ်ဘူတာ (Tube Stations) များကို တည်ဆောက်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် 'Green Exchange' (အစိမ်းရောင်လဲလှယ်မှု) အစီအစဉ်ကိုဖော်ဆောင်ပြီး ဆင်းရဲသားရပ်ကွက်မှ ပြည်သူများသည် အမှိုက်များကို ခွဲခြားစွန့်ပစ်ပြီး လာရောက်ပေးအပ်ပါက လတ်ဆတ်သော ဟင်းသီး ဟင်းရွက်၊ စားသောက်ကုန်များနှင့် ဘတ်စ်ကားလက်မှတ်များကို ပြန်လည်လဲလှယ်ပေးခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မြို့သားများ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် BRT ကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသဖြင့် ကားအသုံးပြုမှု သိသိသာသာ လျော့ကျသွားပါသည်။ အမှိုက်လဲလှယ်ရေးစနစ်သည် မြို့ပြသန့်ရှင်းရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိရောက်စွာ ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။ 

 

ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ ကိုပင်ဟေဂင်မြို့သည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၏ ဆိုးကျိုးများကိုသိရှိပြီး ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ကာဗွန်ကြားနေမြို့ (Carbon Neutral City) ဖြစ်လာရန် ကတိကဝတ်ပြုခဲ့ပါသည်။ မြို့ပြစီမံကိန်းတွင် စက်ဘီးစီးနင်းမှုကို ပထမဦးစားပေးအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး “စက်ဘီးစီး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ” ကွန်ရက်ကို မြို့တစ်ပြင်လုံး ချိတ်ဆက် ခဲ့ပါသည်။

 

လမ်းဆုံလမ်းခွများတွင် စက်ဘီးသမားများအတွက် Green Wave စနစ် (မီးပွိုင့်များကို စက်ဘီးအရှိန်နှင့် ကိုက်ညီအောင် ညှိနှိုင်းပေးခြင်း) ကို ကျင့်သုံးပါသည်။ မြို့တော်၏ စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် ကျောက်မီးသွေးအစား ပင်လယ်ပြင်လေအားလျှပ်စစ်နှင့် ဇီဝဒြပ်ထုကို ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် လက်ရှိတွင် ကိုပင်ဟေဂင်မြို့သား ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် နေ့စဉ်အလုပ် သို့မဟုတ် ကျောင်းသို့ စက်ဘီးဖြင့် သွားလာကြပါသည်။ မြို့ပြဒီဇိုင်းကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် လူထု၏အမူအကျင့်ကို ပြောင်းလဲစေကာ ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှုကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချနိုင်ကြောင်းပြသသည့် ထိပ်တန်းစံပြဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။

 

၁၉၈၀ နှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ယိုကိုဟားမားမြို့သည် လူဦးရေအဆမတန် တိုးပွားလာမှုနှင့်အတူ အမှိုက်ပြဿနာကို ပြင်းထန်စွာ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါသည်။ အမှိုက်မီးရှို့စက်များ ထပ်မံတည်ဆောက်ရန် မြေနေရာနှင့် ဘဏ္ဍာရေးအခက်အခဲ ရှိခဲ့ပါသည်။ မြို့တော်အစိုးရသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် 'Yokohama G30' စီမံကိန်းကို စတင်ခဲ့ပါသည်။ အမှိုက်များကို အမျိုးအစားပေါင်း ၂၇ မျိုးအထိ ခွဲခြားစွန့်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခဲ့ပါသည်။ ဤစီမံကိန်း၏ ထူးခြားချက်မှာ နည်းပညာသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူလူထုထံသို့ တိုက်ရိုက်ဆင်းကာ ဆွေးနွေးပွဲ ပေါင်း ထောင်ချီပြုလုပ်ပြီး အသိပညာပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Yokohama Smart City Project (YSCP) အရ IoT နည်းပညာနှင့် စမတ်ဂရစ် (Smart Grid) စနစ်များကိုသုံး၍ မြို့ပြစွမ်းအင်ကို အကောင်းဆုံးထိန်းချုပ်ခဲ့ပါသည်။

 

ထို့ကြောင့် ယိုကိုဟားမားသည် ဘတ်ဂျက်အများအပြားမသုံးရဘဲ အမှိုက်ပမာဏကို ၄၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပြီး အမှိုက်မီးရှို့စက် နှစ်လုံးကို ပိတ်ပစ်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ၎င်းသည် ပြည်သူလူထု၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုက မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှု၏ အောင်မြင်မှုဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့ကြီးများသည် လျင်မြန်စွာမြို့ပြဖြစ်ထွန်းလာပြီး မိုးရာသီအတွင်း ရေကြီးရေလျှံမှုဖြစ်ပွားခြင်း၊ အမှိုက် စနစ်တကျ ခွဲခြားစွန့်ပစ်မှုအားနည်းခြင်း၊ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် မြို့ပြအစိမ်းရောင်ဧရိယာများ နည်းပါးလာခြင်းတို့ ရင်ဆိုင်လာရပါသည်။ အထက်ပါ ကမ္ဘာ့ဖြစ်ရပ်လေ့လာမှုများမှ သင်ခန်းစာများကို ရယူကျင့်သုံးသင့်ပါသည်-

 

(က) ရေရှည် Resilience ရှိသော ရေနုတ်မြောင်းစနစ်။ စင်ကာပူ၏ နည်းဗျူဟာအတိုင်း မိုးရေကိုသိုလှောင်ပြီး ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်မည့် မြို့ပြအင်းအိုင်များနှင့် သဘာဝအခြေပြု ရေနုတ်မြောင်းစနစ်များကို မြို့ကြီးများတွင် အကောင်အထည်ဖော်သင့်ပါသည်။

 

(ခ) အများပြည်သူသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း။ ကူရီတီဘာမြို့ကဲ့သို့ သီးသန့်လမ်းကြောပါဝင်သော BRT စနစ်သို့ ကူးပြောင်းပေးခြင်းဖြင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုနှင့် မော်တော်ယာဉ်အခိုးငွေ့ ထုတ်လွှတ်မှုကို သိသာစွာ လျှော့ချနိုင်ပါသည်။

 

(ဂ) လူထုအခြေပြု အမှိုက်ခွဲခြားစွန့်ပစ်မှု။ ယိုကို ဟားမားမြို့၏ G30 စီမံကိန်းကို နမူနာယူ၍ ရပ်ကွက်အဆင့်မှစတင်ကာ အမှိုက်ခွဲခြား စွန့်ပစ်သည့်အလေ့အထကို ဥပဒေနှင့် အသိပညာပေးမှု ပေါင်းစပ်ကာ စတင်ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။ ထို့ပြင် အမှိုက်မှ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံကြီးများကို ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍနှင့် ပူးပေါင်းတည်ဆောက်ရပါမည်။

 

ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှုသည် သီးခြားကဏ္ဍများမဟုတ်ဘဲ ဒွန်တွဲနေသော ကိစ္စရပ်များဖြစ်ပါသည်။ ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပန်းတိုင် (SDG Goal 11: Sustainable Cities and Communities) ကို အောင်မြင်ရန်အတွက် ခေတ်မီပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ကို အလေးထားသော မြို့ပြစီမံကိန်းများသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့အောင်မြင်သော မြို့ကြီးများ၏ ဖြစ်ရပ်များက သက်သေပြနေသည်မှာ မြို့ပြ စီမံကိန်းများတည်ဆောက်ရာတွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ စနစ်ကျသောဒီဇိုင်း၊ ရေရှည် မျှော်မှန်းချက်ရှိသောမူဝါဒ၊ လူထုပူးပေါင်းပါဝင်မှုတို့ဖြင့် သဟဇာတဖြစ်စွာ တည်ဆောက်နိုင်သည်ဟူသောအချက်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အနာဂတ် မြို့ပြများကို ပိုမိုစိမ်းလန်းဘေးကင်းပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော မြို့ပြများအဖြစ်ပြောင်းလဲရန် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းပြီး ဆောင်ရွက် ကြပါရန် ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။

မှီငြမ်းကိုးကားစာရင်း

၁။    United Nations. (2018). World Urbanization Prospects: The 2018 Revision. Department of Economic and Social Affairs.
၂။    Centre for Liveable Cities (CLC). (2014). Liveable and Sustainable Cities: A Framework. Singapore.
၃။    Lerner, J. (2014). Urban Urbanism: Lessons from Curitiba. Island Press.
၄။    City of Copenhagen. (2012). CPH 2025 Climate Plan: A Green, Smart and Carbon-Neutral Capital.
၅။    City of Yokohama. (2003). Yokohama G30 Waste Management Plan. Environmental Protection Bureau.
၆။    World Bank. (2020). Sustainable Cities and Communities: Perspectives on Urban Planning.